W większości przypadków ludzie stoją przed innym wyborem - między zwiększonym wysiłkiem pracy i podejmowaniem godzin nadliczbowych oraz wyższym dochodem umożliwiającym lepsze zaspokojenie aspiracji bytowych pracownika i członków jego rodziny, a pożytecznym wykorzystaniem większej ilości czasu wolnego.
Wielkości czasu pracy, które pracownik oferuje w zależności od wysokości płacy, wyznaczają krzywą podaży pracy pracownika. Po przekroczeniu przez płacę pewnej wielkości krzywa zawraca w kierunku osi rzędnych. Zjawisko to można wytłumaczyć przy pomocy efektu dochodowego i efektu substytucji.

Wyższy efekt dochodowy od pewnego momentu zachęca pracowników do większego wysiłku i pewnych wyrzeczeń związanych z wykonywaną pracą. Momentem tym jest najniższa płaca, która zapewnia minimum socjalne i skłania jednostkę do podjęcia jakiejkolwiek pracy. Dalszemu wzrostowi płacy realnej, ponad jej poziom minimalny, towarzyszy wzrost podaży pracy.